Letërsia Shqiptare - Nga libri poetik ''KUR ZGJOHET DODONA''

Nga libri poetik

''KUR ZGJOHET DODONA''

Rilindja,
Prishtinë, 1992

NË VEND TË PARATHËNIES

Qe shtatë vjet
zemrën e shtrydhë mbi ty:

Herë më dukesh pak, aq pak
sa fytyrën e zë me duar!

Herë më dukesh shumë, aq shumë
sa s’di se ku të të lë!

Qe shtatë shekuj shtoj e heq
të njëjtën Dhembje, Shpresë

E botës për aq kohë
i paska ikur zemra-
s’paska se ku ta vë dorën !

Bota! Fjalë absurde bota!
Shpesh herë më doli si dredhë
për ty-

Athua,
pas sa dredhash do të dalësh në dritë!

KUPË E HIDHUR

I dua njerëzit
dhe gjëra të bukura
te ta kërkoj

Ata flasin për të kaluarën
për ëndërrat e së ardhmes

Midis ekstremiteteve
e tashmja përvidhet e tallet me ne.

I zemëruar kthehem te ti, poezi
se gjëra të ëmbla
të të dhuroj s’ kam

Ato që i kisha t’i dhurova
përgjithmonë,
por mirë u bëftë-

Unë
qe po e ngre
deri në fund kupën tënde!

A DO T’I MJAFTOJMË
TË VËRTETËS

Kurrë nuk lindët ashtu si desha
Kurrë s’u rritët ashtu si duhej

Jeta më vuri herët nën këmbë
disa u lindët para kohe
nga pesha e rëndë
disa pas kohe

Dhe mbetët shpesh bonjake e të braktisura
përderisa mund të ngrija sërish
kurrizin e thyer

Vargjet e mia
kurrë s’e thatë tërë atë që desha
kurrë se mbrujttë tërë atë që e thashë

A do ta shprehim…
A do t’i mjaftojmë së vërtetës!?

INTIMË

-I kushtohet Sh. (Shqipërisë) *)

Vazhdimisht mendoj për Ty

Më e zjarrta fjalë më je
më e djeguara fjalë jam unë

Larg ndodhem
aty ku lugu i mallit
lëviz gurët e masbesimit
e zemrën bluan përditë

Po ndër ëndërra
Unë dhe Vegimi yt!

E ëndërra…
Kush mund t’i ndalë ato?!

Së paku aty
përmallshëm bashkohemi!

*) Përkushtimi nuk doli në libër
dhe dy vargjet e fundit u ndryshuan me të padrejtë nga redaksia.

FËMIJËT E MI

1.
Portreti juaj
e rrah babin kudo nëpër botë-

sytë tuaj
me pritjen e stpepur
e hapësirat e uritura nën qepalla…

2.
Në çdo mendim
në çdo hap më lidhet
molisja fëmijërore e përcjelljeve
dhe lëmshi i qindra pyetjeve
të papërgjigje!

Ore fëmijë!
Kur pat babi aq kohë
t’u përgëdhelë

Do të vijë dita
e do të më mbledhni cukla-cukla
nëpër rima nëpër shtigje-

dhëntë fati e të mbërrijmë *)
në ishullin e buzëqeshjeve tuaja!

*) Edhe këtu me të padrejtë
është ndërruar koha nga redaksia.

MEGERA

Mbi maje të fronit
është ulur Megera

Me tis mjegullash
i mbulon epshet
me kurora lulesh
Zilinë,

Me njëren dorë rrah
karvanin e viteve
me tjetrën lëmon vithet

E Olimpi dridhet
shembet përditë
nga ngërdheshjet e saj

Ajo pa pra
fshikullon pa pra
karvanin e zotërave!

QIELLIT TË FËMIJËRISË

Qiellit të fëmijërisë
kuçedra kulloste
tufën e reve

Nëna prore tirrte
shtëllungat e fantazisë
dhe zgjaste perin e rrëfimeve për te

Lëkundej vendit me ta zënë në gojë
pështyente anash në fund të rrëfimit:
-Pfu ! E hëngërt ujku të mallkuarën!

Unë stukesha në dhomë
sa herë e mallkuara gjuante
ushtat e vetëtimave

Mezi kam pritur Dragoin
të zbrazë mbi të
topin monstruoz të murmurimave!

KUAJT E HAZDISUR

Me zgjebën e turpit
e pak kaltërsi të imagjinuar
mbi lëkurë
hazdisen rrugëve

Nga një yll i zverdhur
rremat e thyer
mbi kablosh u lëvar
e kobin e egërsisë
troklodhjne mbi dhe…

Kujdes thnegla, lule, bimë
kaujt e hazdisur po vijnë! *)

*) Kjo poezi, sikurse ajo para kësaj, në mënyrë klasike
e simbolizojnë dhunën serbo-sllave mbi shqiptarët. Ajo shpjegon
ardhjen e shpejtë të milicisë sebo-sllave për të zhvilluar
fushatën e gjenocidit të madh antishqiptar, për çka autori i lut thneglat,
lulet e bimët të ruhen nga “kuajt e hazdisur”, që do të vinin...

KORNIZAT E BUZËQESHJES

Vij në ty kohë
me kthejtësinë e vesës mbi fjalë
dhe të sjell
buqeta frymëmarrjesh të pastërta
majemalesh

Vij në ty
me etjen e lules për Diell
e mugulloj
në përqafimin e parë të rrezes

Ti ma nxjerr
gjuhën e palarë
dhe fjalët i vë
në një sintaksë të çuditshme
ngërdheshjesh!

Në plantacionin e dhembjeve
këpus bimët më të zgjedhura
e i thur kurorat
më tipike

Të ndjek e të ndjek
derisa venitem
shkretëtirave të përbuzjes

Të ndjek e të ndjek
e të gjëj
në llumin e instikteve
duke shitur shpirtin
e duke përkdhellur
këlyshët e vesit!

Pastaj
më kot i ndërron
kornizat e buzëqeshjes
e ua reklamohesh ditëve të vrara
me pelerinën e zhubravitur
të ëngjujve

Më kot i mbledhë
thërmijat e nënqiejve të përmbysur
copat e nëntokave të gremisura
e përpiqesh
të rikrijosh ëndërrën time
për të Bukurën
dhe iluzionin e rremë
për vetveten…! *)

*) Nga kjo pozi redaktori Ali Podrimja tenton t’ia ndërrojë
emërtimin e përmbledhjes “Kur zgjohet Dodona”. Në revistë kishte
një titull të përbashkët “Buzëqeshja në kornizë”. Më vonë, Ali Podrimja
doli me titullim e vet “Buzëqeshja në kafaz”, që nuk është në rregull.

PASQYRA MITIKE

Njeriu është pasqyrë
në të cilë shikohet
Jeta,

e jeta një pasqyrë
ku shikohet bota…

Imzot,
kur s’është pamja e bukur
kush i ka fajet?!

ORA QË NUK MË DUHET

Uria ime
paska vënë orën në provë
nga dëshprimi
akrepat po i çmenden

E dhembja e paska lodhur
të ecë me kohën s’mundet
të pushojë nuk bën

Dita, e zezë dita
është e ndalur edhe ajo e dridhet…

Këtë orë
kush e blen pesë para, këtë orë!

DITA NË ÇËRNOMELJ

Dymbëdhjetë orët i thyem
me çekanin e durimit të pashterrë
e dëshprimin e përtypëm
në mëngjes e në drekë
kanaleve të Çërnomelit. *)

Në mbrëmje
u kthyem me nga një ditë të mundur
lamë nga duart pluhurin e mospajtimit
e ngjyem
për darkë kafshoret e shikimit
në vezët e fërguara të hënes…

Sa e gjatë dita në Çënomel!

(Cernomelj, 1986)

*) Ky është qytet në Slloveni ku ka punuar fizikisht poeti.
Për herë të parë poeti dërgoi një cikël poezish në shtyp dhe në libër, me titullin
“Këmbanat e pikëllimit”, që hapi temën e emigracionit politik të shqiptarëve brenda Jugosllavisë. Në libër ato u sakatuan në tri poezi të gjymtuara.

NJË LETËR E PAZAKONSHME

E shkruaj këtë letër
Në mënyrë të pazakonshme:

Në vend të fletës
faqet e zhubravitura të fatit

Në vend të lapsit
kazma e lodhur

Në vend të shkronjave
gufimet e gjakut

Në vend të shenjave
barrierat e jetës!

II.

Dramën time të përditshme
s’ta dëshiroj biro,

Se ëndërrat që mbolla per ty
s’u rritën

Me dritare të mbylluara
në vazon e ditëve…!

(Crnomelj, 1986)

METROPOLI

Jam pjesa jote më e përbuzur!

Çdo gjë që më jep
është një buzëqeshje e zhytur
në falsitet

Duke u zhvarritur trotuareve
të besdis kur nuk mund t’i ndryj
të gjitha dufet

që m’i grumbullon
herë pas here përroi i jetës së ndrydhur.

Në xhamat e vitrinave tua fytyra ime
më përqesh
më shikon ftohtë sa të gjithë dimrat e fatit

ja si fryn
përshëndetjeve tona të përditshme!

E më jep një numër të rremë ditësh
mbi njëzet është teprica e numrave

Të duhen për të ngritur mbi mua
katet e dhembjes.

Më kupton si gjeth të rënë
nën fshikujt e vjeshtave njerëzore
e pa mua s’jeton, e di-

të duhet pak dhe i shkrifët
shtojë e mbulojë për t’ia hedhur farës
së ditëve të gastarta.

Bërllogku dhe plehërat
herët mëngjeseve i dëllir dita të mos i gjëjë

s’u dashka të shoh gjithë atë që vjell terri
para se të fillojë dramën e vet,

Unë pyes, lejomë,
a vjen në ty dita, a e di ç ‘është mëngjesi?

Më mirë të hesht-
Damë e rëndë blloqesh!

(Zürich, 1989)

KUR ZGJOHET DODONA

Fryu rrugëve të Dodonës
erë e marrë,
baltë e dhe hodhi mbi lulekuqe

Orës së qytetit
ia kurdisi kahun e vet
e qorrsokakët i zgjoi
si krahë të oktapodit
ta gllabëronin Dodonën e heshtur
një ditë
Njerëzit
ndërruan emra ndërruan kahet
ndërruan ëndërrat

Se ora
maste kohën gabimisht!

II.

Njerëzit
iknin nga qyteti
njerëzit vdisnin të vetmuar

Urat e gurit
përditë nga pak i shembeshin
në gji
nën karvanet e dhembjes

Atje tej
malet rrisnin thellësitë

e në magmat e palcës së globit
ushqenin damarët e Dodonës.

III.

Kur zgjohet Dodona
nga gjumi shekullor

shatërvanet shpërthejnë
në gejzerë të valë

Qytetit
ia lajnë fytyrën

e monumentet rriten
me shkëlqimin e bronztë!…

(Gjakovë, 1978)

NOSTALGJIA PËR DRITË

Lisat e jetës po shkundin gjethet
e dallgët e dhembjeve tronditin liqenin
në fund të shpirtit

E sa trishtueshëm
e shoh diellin rrëzë plepave
me kokën e kthyer teposhtë si fëmijët kur lozin
Më buzëqesh dhunshëm
larg, përtej shtatë kodrave
prej kah nuk më zgjon tjetër pos nostallgjinë
për dritë

S’jam për lojëra të largëta e pakuptim o diell
lisat e mendimeve të mia
po i shkundin gjethet e iluzioneve të zverdhura

sa m’u deshe e s’ma zgjate dorën
më le të thahem përdritjeve të hënës
me le të përlcas ulurimave të territ

E u desh në kaltërsinë e fjalëve të vëmë
shëmbëllimin tënd
për të mos na zënë trishtimi

Prandaj s’do të vdesim-
zemra jonë
është diell për stinët kur ti mungon !

(Zürich, 1989)

FLAMUR QË S’PËRKULET

-J. Gëvallës
dhe K. Zekës *)

Kam ca vëllezër
që më ranë rrugës
për ty Kosovë,

Varret në zemër na i lanë
dhe ca fjalë të fundme-
ca themele që s’tunden!

Në një pishë ëndërrat i shkrinë
E na i lanë peng të perjetshëm
drejt Diellit të ecim,

Ndaj
po qe se do të më djegë
nesër Flaka e Shpirtit

merrni nga kënga
amanetet e tyre-

atë flamur që s’përkulet!

*) Rekaksia e hoqi përkushtimin
dhe rrumbullaksoi vargjet.

KUR BIE NATA

Kur bie nata
bota mblidhet kruspull
me lecka të dhembjes
mbullon gjunjët e tharë.

Kur bie nata një ditë e vret veten
në një mendim të prishur
e mbyllet kopertina e qiejve
për t’u rrokullisur bebzat e dritës
e për ta parë veten lakuriq.

Kur bie nata
bota rrudhet
bota tendoset nga pesha e heshtjes, dhunës
dhe qindra pyetjeve që lind terri !

Nëse mund të të falem o natë
atëherë, për vorbullen e mërisë që më zien,
dhe dashurinë e përtrirë
për agun e një dite që s’përëndon-

Lum ata
që do ti shpëtojnë verbërimit tënd!!

XIXËLLIMË E SHKELUR

Fluturoj mbi ty Kosovë
e të shoh për së shtriri

Të lash
poshtë aq poshtë
sa s’njiheshe

nën këmbët e stuhive
dhe jorganit frymëzënës
të mjegullave !

Kështu,
kurrë s’të kam lënë-

Xixellimë e shkelur…!

(Charter, 1989)

PËRSËRI PËR NËNËN

-Triptik *)

Je mblakur nga Dhembjet
Përtërirë nga Lindjet

Por kurrë s’të shterri Dashuria !

*) Redaksia e hoqi titullin e vet dhe e bëri
“Triptikun” titull, që nuk shkonte.

DRITË E NDEZUR *)

Kur do t’ju shoh ashtu siç dua
o fushat e helmit tim
kur, se plasa duke shpënë
dheun tuaj
gjyqeve të botës

duke jua thithur helmin
nëntorëve të vrarë mbi ju

duke jua njomur
kokrrat e plasura
me nga një currill fjalësh…

Po kur moj do të vijë festë maji
e të çelë hapësirave tua
dhe të mbetet
Dritë e Ndezur

tash o kurrë,
tash o kurrë, heu…!!

*) Kjo poezi është marrë nga botimet në Kosovë
dhe është botuar në Nëntori, 10, 1990. Në libër,
ajo është botuar e rrumbullaksuar.