Letërsia Shqiptare - MBAS THOMAIT

Kurrë s’do të më kalonte nëpër mendje, se atë të martë gushti, do të ndiqja si i marrë Thomain, që u kthye për pak ditë nga mërgimi. Them kështu, se kushdo që na shikonte, me siguri na ka quajtur pak të krisur.
    Dhe me të drejtë. Se nuk është fort normale që të nguten në pikun e vapës, dy burra njëri mbas tjetrit. E gjithë kjo pse? vetëm e vetëm për të parë Tiranën e zbukuruar.
     O Zot, kush më mallkoi? –i thosha vetes pa zë, tek bëja jashtë çdo dëshire, një ecje si Çaplinit. Një herë mendova ta braktisja Çomen, që ta vazhdonte vetëm shëtitjen, por një forcë e çuditshme më mbajti mbas tij.
         Djersa më ikte çurg, por bashkshëtitësi nuk dëgjonte të pushonte.   Unë largoja bluzën e qullur nga gjoksi dhe përpiqesha ti krijoja vetes   pak fresk. Gjithashtu doja që atë veprim, ta shikonte dhe Tomi, ndryshe, Thomai, ose prapë ndryshe Çomia, që më plasi me të ecurën e shpejtë si multiplikativ.
       Por i porsa-ardhuri taramam. As që dëgjonte fare nga ajo anë. Kishte disa vite i larguar në Evropë, dhe tregonte një mall të pashpjegueshëm për kryeqytetin e tij. Donte t’ia shkelte çdo qosh, duke rendur fort, sa rrezik të na i thyente këmbët në ndonjë nga ato pusetat pa kapak.   Mua më dhimbseshin këmbët e mia.
   “Ua, shiko këtu! -Ua, shiko andej!   Uuaa,sa pallat i lartë! Tirana qenka bërë një mrekulli. Tirana është bërë Evropë! -më thoshte i malluar për vend, dhe pa e kuptuar, bëri poshtë për nga ish blloku.
    Blloku qe në vend. Vilat e “pashallarëve të kuq” nuk dëgjonin të nderonin çehre. U rrëqetha kur i pashë dhe hodha si i ndrojtur pak dorën tek kangjellat e njërës.   Më ngjau sikur më drodhi lehtë.
    Shpresoja të mos ishin   të lidhura me korrentin, por dhe sikur të ishin, Tirana atë orë nuk kishte drita. Kush më drodhi? -pyeta veten   dhe u shkëputa në moment prej tij.
    “Më mjafton një prekje” -thashë, e cila nuk di pse më doli me forcë. Tjetrit iu ndërprenë “uuaatë” kur më dëgjoi të thërras. Por më kot. Unë nuk u përmenda. Tregoja ende frikë.
   Mos i shkela bishtin fantazmës së ndonjë gogoli? -pyeta veten disi i trazuar.   Nuk ishte çudi. Në ata hekura përvileshin dikur shejtanët, dhe shkelnin mbi baltën që porsa kishim shkelë dhe ne. Si erdhi kjo punë!? mendova i pezmatuar një çast.
   Pa pritur, “Ik !” sikur dëgjova nga mbrapa një zë të ulët, që shpresova të ma thoshte Thomi, se të ishte që t’ma thoshte hija e ndonjë   verxevuli që sillej ende gjithandej, do isha pëshurrur nga frika. Nuk eca dot. Qëndroja i shastisur. Para mu fanit vila numër 31.
   Ftu,ftu, pështyva në erë, pa ditur ç’të bëja nga zemërimi. Ku më solle Thoma? –thashë pa zë dhe u ktheva i pari të ikja. Kalova dy rrugë, pastaj vendosa ta ktheja kokën pak mbrapa. Sa frikë tregova! Ndoshta nga që më ishte akumuluar nga dikur! Ose ndoshta, nga që s’më kishte dalur kurrë! Tjetër, kush e di pse?
    Tani ecja dhe nuk e kuptoja pse e lamë makinën diku në hije, dhe vetë endeshim si Robinsona! Sot Tirana shëtitet me Mercedes, e jo me këmbë si atëherë, nga që nuk kishim as biçikleta, doja ti thosha të porsaardhurit. Po ku dëgjonte nga llafet ai.
   E ecura në këmbë dhe xhepat pa të holla, i përkasin një epoke tjetër, që kishte vdekur në nëntëdhjetën. Sot flitet për miliarda, konsumoja në vetvete sqarime të pa rëndësishme, pasi ai e shikonte vetë, se ku kishin arritur grataçelat në kryeqytet...
    -Tirana është bërë gjeniale! Tirana është bërë super! Si Tirana nuk ka në botë! Tirana, dër.., dër... -vazhdonte ai si i takuar në prizë. (ndërkohë le të shpresojmë që në Tiranën “super,” kishin ardhur dritat...)
      I heshtur e dëgjoja dhe e përgëzoja nga përbrenda   për adhurimin e lartë që tregonte. “Ah, Thoma kurbetlliu! Ta donin dhe të brendshmit atdheun kështu siç e do ti, vërtet nuk do të kishte vend më bukur se ky!” -gati s’më shpëtoi nga buzët. Por ç’e do, ndërruan kohët! -Tani dashurohet me xhep, e jo me zemër Çomee, o Çome! -më doli më në fund gjithë duf, kjo fjalë nga gjoksi.
    -Sa të freskëta që më duken vajzat e Tiranës! -deshi ta ndërronte bisedën ai. “Sa i pa ekuilibruar më duket!” -mendoja unë nga ana tjetër për të.
     -Çfarë leku që xhirohet në atdhe! -vazhdonte ai i kredhur në botën e tij.
     -Këtu është parajsa e Mafies, Thoma. Ndaj përmendu! –vazhdoja unë pa ditur nga t’ia filloja dhe nga ta mbaroja sqarimin me të.
     -Pse? –u hodh ai sikur e pickoi arëza.
     -Pikërisht, kjo është ajo që kërkojmë të dimë të gjithë! -ia preva pa e parë në fytyrë.
      -Thuamë shkakun! -Më lutej ai si të donte t’i gjente anën bisedës, që të më   ngarkonte dhe mua pak faj...
       Në fund të fundit, le të merrja dhe unë pjesën e fajit që më takonte. Në atë mish-mash   të krijuar në atdhe, të gjithë kemi nga pak faj. Megjithëqë ne Shqiptarët, duam me çdo kusht që fajin tonë, ta ndajmë me të tjerët. Bile, sikur t’ua ngarkojmë gjithë fajin   botës, akoma më mirë. Kur ndahen gabimet ne zmbrapsemi, për të treguar, se ai nuk na përket. (E nuk derdhemi, sikur ndahen tokat...)
    Nuk e di si i thotë   bota këtij gjesti, që ne e quajmë zgjuarsi.
Po “thonë” se ngjason me zgjuarsinë e dinakut... E kujt i prish punë? Pasi jemi të sinqertë që duam të quhemi   dinakë! Këto mendoja unë që ngela në Shqipëri, por Thomai që kishte ikur në Evropë, me siguri që mendonte ndryshe.
     Kjo dukej qartë qysh tek rregullimi që i kishte bërë emrit të vet. Se i pëlqente më mirë ta thërrisje Tomi, se sa Thoma.
   Ndërkohë kishte kaluar dreka, kur filloi prapë të më fliste i flaktë për   Tiranën.
   Por unë, duke përfituar nga turbullimi që pësova, kur u gjendëm nën hijen e një katërmbëdhjetë katërshi me pronar një politikan të ri, e përshëndeta i pamundur të vazhdoja më tej;   Drekën e mirë!
    E dija se ashtu bëja veten të qetësohet, por jo Thomain, që do të rendte akoma nëpër Tiranën e shitur e të blerë nga po vetë shitësit...

Miri Dhrami.
Athinë. 2004.