Fatmir Musai: Mirëzeza - Tregim
| Tuesday, 10.13.2009, 10:25 PM |  

FATMIR MUSAI

MIRËZEZA

Tregim

Ata po vinin një e nga një. Të lodhur e të rrëgjuar. Kishte dhe syresh që vinin vetë i dytë, kuptohet, thjeshtë me gratë. Duke mbajtur njeri – tjetrin për krahu, me gajret, se xhenazja ishte në katin e katërt dhe pesë vëllezërit e dy motrat, tashmë jo më pak se shtatëdhjetëvjeçarë, vetëm në morte i kishin gjasat më të mëdha për t’u takuar me njeri – tjetrin.
E para erdhi Nurija, hallë Nurka, grua e paburrë që kur s’mbahej mend, ndaj dhe, që kur s’mbahej mend në veshjet e saj ishte stampuar vetëm e zeza.
- Po ikin degët e gjethet e po mbetemi vetëm ne zgërbonjat! – dëgjoi ai si nëpër tym zërin-gërhimë të saj. – Xhan-xhin njeri në dasma, kapul në morte! Qaj e qesh! Qaj për evlatin që ikën e s’vjen më, qesh për evlatët që i sheh edhe një herë! – vazhdonte ankimi i saj i përvajshëm për vëllezërit që i takonte vetëm nëpër morte.      
Ai ishte i kapitur dhe kishte ndjesinë që dikush duhej t’ia mbante qepallat ngritur me dorë, mënyra e vetme që ato të mos e zhytnin në një gjumë gati letargjik. Se nuk i thonë shaka që i vetëm të përballosh një ceremoni të tërë mortore. Që nga amanetet dhe grahmat e fundit të hallës së vogël në spital, e deri tek shoqëria e varrimeve, kurorat, shpalljet nëpër mure, telefonatat, lokali i darkës mortore e menyja e tij (patjetër duhet hallvë në drekën mortore!), paratë, sqarimet e ngushëllimet, si, qysh, kur, pse, korba hallë! Gjithçka i rrotullohej në gjumin-makth dhe vetëm zëri i hallës së madhe, hallë Nurkës, e kandisi të ngrihej nga divani. Ja, tani filluan të vijnë, mendoi. Si gjithnjë, e para është hallë Nurka.
- Hë, mor, bir? U lodhe, o i shkretë! Vetëm ti po u gjendesh zgërbonjave. – tha ajo duke e rrokur në qafë. - A do t’i vinë të pjelltë motërzezës që t’ia hedhin atë dorë dhe?!
- S’e di, po të gjithë janë lajmëruar. Deri tani, vetëm ai i vogli ka ardhur.
Zhurmat në shtëpi kishin zënë të shtoheshin. Ai pa kohëmatësin. Edhe dy orë nga varrimi. Hallë Nurka fshinte pa pushim sytë e skuqur dhe belbëzonte fjalë pa kuptim. Sigurisht, luste të vinin tre fëmijët e tjerë të  motrës së vogël që t’ia shtinin atë dorë dhe. Por njëkohësisht qan edhe për dy të sajët, mendoi ai. Na janë shpërndarë si zogjtë e korbit, vajtonte ajo shpesh. I hëngri greku e talani. E nisën nga fukarallëku dhe po e bitisin nga tahmaja. Dhe niste e kujtonte ca këngë të vjetra mërgimi:
        Qani, nëna, sa të shëmbi,
        Mundimi i djemve që bëni
        Ju vate për dhjamë qëni!
Ndërkohë, në dhomë po futeshin vëllezërit e tjerë, xhaxhallarët e tij. Tek rrinin pa folur, ashtu ulur ku të mundnin, ai ndjeu vërtetë dhimbje për ta. Sa janë plakur! Vërtetë pleq, i tha vetes, sikur t’i shihte për herë të parë në atë gjendje. Dhe janë vetëm. Kjo ishte më ulëritëse. Plot fëmijë, nipër e mbesa dhe vetëm. Si murgj. Ndërsa ata, kushërinjtë e tij, njëri pas tjetrit, të gjithë kishin çarë ferrën. Ja halla e vogël, iku e vetme edhe pse ka katër fëmijë!
    - A i janë lajmëruar të gjithë fëmijët?- pyeti me diplomaci xhaxhai i madh, duke e shmangur pyetjen e rëndë: “Si nuk i kanë ardhur fëmijët “?!
    Ata të gjithë mendojnë të njëjtën gjë, i tha vetes ai: Po kur të nisem unë për në atë botë, a do të vinë vallë? Apo, “s’kam bërë dokumentet“,  “s’kam të drejtë kthimi“, ”Amerika është larg e kushton qimet e kokës“, “pronari s’dëgjon nga ai vesh“…?!
 - Dobaren, të jenë mirë për vete! – ndjeu ai zërin e xhaxhait të parafundit, i cili gjithashtu i kishte të dy vajzat jashtë.
- Mirëzeza! – ia priti rreptë e thatë hallë Nurka, e cila, si më e madhja ndër ta, kishte të drejtë t’i priste drutë shkurt. – U prish njeriu, more evlatër! Ata të katërtit e baftëzezës Rukije, nuk mund ta pleqëronin me njëri-tjetrin që të mbetej njëri këtu sa të ishte gjallë e ëma? Apo ata të mitë, ata të tutë, o Sami, edhe të tutë, o Gani… Më thoni, cilin nga ju nuk e ha kjo plagë? Menduan për bythën e tyre e u shkulën me gra e kalamaj! Vetëm ti, Dilo, i ke çunat këtu dhe të gëzon shpirti. – i tha ajo babait të tij, ndërkohë, duke i hedhur krahun mbi sup, shtoi ato fjalë të rënda e plot sarkazëm që ai do t’i mbante mend gjatë:  Dëgjomëni mua! Mbajeni mirë me këtë çun, se ky do të na përcjellë të gjithëve! Kur të vinë ata tanët, në se vinë, drejt e tek varrezat do t’i mbajnë makinat.
    Fjalët ishin të rënda dhe këtë e vërtetonte heshtja që u bë edhe më e rëndë. Më e rëndë se një heshtje morti. Ata e ndjenin se në ato fjalë të motrës së madhe ishin fshehur tërë brengat e tyre. E ndjenin tek kortezhet që sa vinte e shkurtoheshin. Tek telefonatat që rralloheshin.
M’i ki kujdes pleqtë! Shko e shihi ndonjëherë, i pati thënë para disa viteve, para se të ikte në Itali, njëri prej kushërinjve. Edhe ti, i kishte thënë ai. S’mjaftuan ata dy të tjerët? Don që të ikin nga kjo jetë si kukudhë! Ç’thua, e kish kundërshtuar tjetri. Unë mendoj për fëmijët e mi. Lëri pordhët, s’kishte duruar më ai. Se mos po vdisje për bukë këtu. Edhe biznes me para të madhe kishe! Më thua t’i kem kujdes sa për të larë gojën para fisit. Edhe po të mos isha unë, rrezik se do t’i thoje pronarit të shoqërisë së varrimeve për kujdes! Por mos ki frikë! Kjo sëmundja jote është kthyer në epidemi tashmë!
- Ah, ç’mirëzeza, ç’mirëzeza! – u dëgjua sërish monologu i hallë Nurkës. – Ku i latë nënat, a derëzes? Ç’hall ju preu mes për mes? – vazhdonte ajo në të sajën copëra këngësh të vjetra, ku nuk mungonin edhe sajime të vetat. –Eh, të gjorat, sa duruan. Gojëkyçurat s’ju mallkuan!
Atij po i dukej vetja si një sipërmarrës varrimesh. Një detyrë që sapo e kishte marrë zyrtarisht. Mirë kur të ikin një e nga një, mendoi, po tani ata janë gjallë! Me të gjallët duhet të merresh përditë dhe shih sa janë! Për herë të parë ai e ndjeu se i mori vërtetë inat kushërinjtë e vet të shumtë.
- Kam një lëmsh në zemër, s’di kujt t’i ankohem… - u ndje sërish zëri fillikat i hallë Nurkës. – Mirëzeza… ç’mirëzeza…?!
… Edhe pas disa ditësh atij do t’i ushtonte në vesh zëri-gërhimë i saj, deri sa, një pasdite të vonë, ai zë u bë njësh me zërin e tij:

    
Kam një lëmsh në zemër,
    S’di kujt t’i ankohem,
    Pleqtë janë të verbër,
    Yjet po rrallohen!

    Asgjë dot s’e mban
    Dertin tim në botë,
    Veç gjumi përjetshëm
    Në të lashtën tokë!


(Votes: 0)

Write Your Comment
Your Name:
Your Email:
Security Code:
Title:
Comment:




  • Su
  • Mo
  • Tu
  • We
  • Th
  • Fr
  • Sa
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  •  
  •  
  •  
  •