Betim Muço: Skerco
| Sunday, 01.10.2010, 09:14 AM |  

Betim Muço

SKERCO

Padyshim që emri i tij ishte prej disa vitesh ne krye të listës së violinistëve të botës. Mjeshtërisë së tij magjepëse që ishte rritur në mënyrë të pabesueshme në vite, nuk ia dilte  dot e gjithë ajo plejadë e shkëlqyer violinistësh që mahnitnin botën e artit. Dhe kjo ishte një botë që lëvizte përditë si një univers i madh dijesh, informacionesh, teknikash e thashethemesh. Për një kohë të shkurtër, u duk sikur mbi famën e tij do të dilte  vunderkindja neozelandeze Meri Li, por shkëlqimi i saj u shua shpejt dhe ndonse ajo ishte edhé në top listën e violinistëve të botës, kishte kohë që nuk e kërcënonte më emrin e tij si Paganini i shekullit. Kur binte fjala për Meri Li, ai thoshte si me shaka se famën duhet ta kesh si kone që të mësohet me ty dhe jo të jesh kone vetë për një famë të madhe. Një tjetër mit, çifuti plak Jerzhi Gabor, pas një kariere të shkëlqyer, nuk kishte më energji të përballonte vejevajtjet e shpeshta të koncerteve dhe veç kësaj, një aferë e përmendur në shtyp për të, si i ardhur nga vendet ish komuniste që ishte, ia dëmtoi gjithsesi emrin.
Dhe kështu pra, ai mbetej violinisti më i kërkuar nga menazherët dhe sallat e koncerteve të botës dhe biletat për shfaqjet e tij shiteshin me muaj më parë. Akoma në formë të mirë fizike, ndonse tashmë i kishte kaluar me kohë të dyzetat, i gjatë e elegant, me veshjet e errta si prej murgu që i nxirrnin në pah zbehtësinë brilante të lëkurës, ai vazhdonte të mbetej paprerë idhull i grave të bukura. Fshehtazi, nganjëherë edhe fshehtazi vetes, ai i gëzohej veçanërisht kësaj gjëje. Shakaja e tij e preferuar me miqtë e afërt ishte se gratë e ndjejnë suksesin si minjtë tërmetin.
Kur menazheri i tij i solli planin e turneut të fundvitit dhe ai pa të parën në listë Karlsruhen, e miratoi atë përnjëherësh dhe një buzëqeshje e përmbajtur i lëvizi në buzë dhe në irisin e gjelbër të syve. Në Karlsruhe ishte bukuroshja gjermane Juli Bartman, një nga lidhjet e tij të vjetra e të hershme. Sa i pëlqente ai këto lloj lidhjesh. Ato ishin si verërat e vjetra, që kur janë të mira, rrinë aty mënjanë në qilar dhe presin për ty, edhe më të mira se më parë. Ato nuk i ke përditë para syve, të kursejnë mendimet, ndjenjat e pasionet. Po, po, edhe pasionet sepse ai kishte arritur të kuptonte se ushtrimi i tepërt i pasioneve e konsumon njeriun para kohe. Pasioni ishte element bazë i artit të tij dhe si një dhunti e zotave, atë duhej ta ruante si më të çmueshmen gjë që kishte. Por tani që iu bë përpara Juli Bartman, një vrundull kujtimesh i vërshoi rreth vetes dhe e bëri të ndihej i kënaqur e i lumtur. Ishin po ato kujtime që e shoqëruan pas dy ditësh në përgjumjen e ëmbël të avionit në ndënjësen e gjerë të klasit të parë, teksa një stjuartesë bjonde (jo e keqe, siç e vlerësoi ai me syrin e tij të pagabueshëm) bënte çmos t’i binte në sy duke i ofruar orë e çast herë një pije e herë një tjetër. Shpesh herë kishte vrarë mendjen, se ç’ishte ajo që i tërhiqte më së shumti femrat tek ai: cilësitë e tij prej burri apo suksesi dhe emri i madh? Në hamendjet me veten, atij i pëlqente të vinte në pah të parën. Suksesi në art, nuk është si suksesi në sport apo në pop-kulturën e përditëshme, argumentonte shpesh me miqtë.
Bah, ç’ditë e bukur! bëri ai kur dolën nga aeroporti dhe hipën në makinat që i prisnin. Ishte ditë e shtunë, një ditë dimri kur diellit ia thotë mëndja të kthejë përmbys stinët e të bëjë qejfin e tij duke u dhuruar një gëzim të papritur njerëzve. Në të vërtetë, nuk ishte vetëm dielli që e bënte këtë po ishin një sërë faktorësh të tjerë meteorologjikë, po ai nuk para thellohej shumë në gjëra të tilla të parëndësishme. Qielli gjermanik kaltëronte deri thellë ku humbte shikimi  dhe ai kërkoi që të zbrisnin e të bënin një copë udhë më këmbë para se të shkonin në hotel. Eshtë mirë për shëndetin, zotërinj, qeshi ai dhe drejtoi edhe më shtatin e tij të gjatë. Organizatorët panë njeri tjetrin në sy po nuk kishte si të mos pranonin. Makinat lëvizën parpara me bagazhet. Ai u shmpi edhe një herë, shkundi kokën dhe shkoi gishtrinjtë e tij të gjatë në flokët ngjyrë kashte që kishin zënë t’i rralloheshin rreth çaçkës gjë që kishte qënë preokupimi i tij kryesor  gjatë verës së shkuar. Bukur, tha, bah ç’bukuri. Ata lëvizën mes turmës. Miqtë gjermanë qeshën me shakanë e tij të preferuar se kur je lart ke nevojë për pak barazi. Barazia të ngre edhe më lart, tha ai. Shkëputja nga njerëzit të pret krahët. Oh, ta dini që ajo që më nevoitet më shumë tani është barazia, dhe ai hapi krahët e i lëshoi ato poshtë palltos së tij të shkurtër prej lëkure. Menazheri i tij shpejtoi çapet prapa dhe vuri buzën në gaz duke menduar se rrallë e kishte parë bosin e vet aq të kënaqur. Po habia e tij s’qe e thënë të mbetej me kaq atë ditë. Në Kaizershtrase, në udhën e bukur pa trotuare, në mes të së cilës këmbeheshin pa pushim tramet elektrikë, njerëzit hynin e dilnin nga dyqanet që ishin zbukuruar për Krishtlindjet. Tek çanin mes njerëzve, menazheri pa se si bosi i tij qëndroi befas dhe u kthye djathtas. Shoqëruesit gjermanë u ndalën gjithashtu dhe panë mes kokave të njerëzve, atje ku vështronte ai. Të gjithë kemi nevojë për pakë barazi, pëshpëriti ai më shumë për vete se sa për ata që u a kishte thënë tashmë atë mendim dhe tregoi me dorë nga kollonat e një dyqani mode. Ah, qeshën gjermanët kur vunë re një violinist që luante një melodi të vjetër, të trishtuar. Ishte një burrë ende i ri, me fytyrë të gjatë e të mprehtë, ku i pulsonte paprerë një tik nervor, në faqen e mbështetur mbi dërrasën e violinës. Përpara tij, në shesh, ishte një kapele e vjetër me ca monedha në të. Shoqëruesit vështruan mjeshtërin dhe pritën që ky të ecte. Hoteli ishte aty pranë, dyqind metra më tej. Por ai nuk lëvizi. Në fytyrë i ra një nur i bukur fisnikërie dhe diçka pëshpëriti si me vete, ndoshta përsëri atë mendimin për nevojën e të qënit i barabartë. Dhe papritmas, kur violinisti e kishte mbaruar pjesën dhe dikush nga kalimtarët hodhi një monedhë që tringëlliti mbi ato të paktat në kapele, mjeshtri u afrua tek ai papritmas dhe ia mori violinën nga dora. Burri e pa me habi dhe nuk tha asnjë fjalë. Ndoshta ai e njohu se portreti i tij qe mbjellë ato ditë anembanë qytetit bashkë me posterin e Guineth Paltrout, në filmin e saj të fundit. Mjeshtri e pa violinën me vëmendje. Hëm, bëri, nuk është keq. Nxorri nga xhepi i sipërm i xhaketës një shami mëndafshi të qëndisur, fshiu me të mbështetësen e instrumentit dhe e vendosi atë nën mjekrën e vet. Shoqëruesit e tij gjermanë bashkë me menazherin kishin mbetur të topitur dhe shihnin rreth e rrotull. Njerëzit që shkonin mbajtën këmbët. Ai akordoi instrumentin dhe filloi me të shpejtë një skerco të Ferent Horvathit, një nga ato me të cilat kishte ngritur më këmbë sallën në koncertin e fundit në Konvent Garden të Nju Jorkut. Tingujt hovën papritmas si ca zogj të gëzueshëm dhe mbushën hapësirën. Gishtrinjtë e tij lëvizën vrullshëm dhe ashtu, me sytë gjysmë të mbyllur, ai bëri me hark ato lëvizjet e bukura e harmonioze me të cilat i mahniste kritikët e muzikës. Në njerëzit rreth e rrotull emri i tij u pëshpërit me të shpejtë si një ortek gëzimi dhe po si një ortek i tillë, turma u mblodh e u ngjesh rreth kollonave. E gjithë rruga në anën tjetër mbeti bosh dhe njerëzit ngrinin mbi supet e tyre fëmijët që vështronin atë që luante violinën, së toku me admirimin e prindërve të tyre. Kur mjeshtri mbaroi, një duartrokitje e gjatë pushtoi rrugën dhe jehona e saj u end valë valë mes fasadave të dyqaneve e tramvai që kalonte atë çast ngadalësoi shpejtësinë duke pritur të hapeshin njerëzit. Emri i mjeshtrit u përsërit prapë e prapë mes atyre që sapo kishin mbrritur e që pyesnin se ç’po ndodhte. Burri i violinës kishte mbetur si i shastisur dhe violina që i la në dorë mjeshtri iu var përgjatë kofshës së tij si një vjetërsirë e mjeruar.  Po nuk qe e thënë të mbaronte me kaq. Pa folur asnjë fjalë, mjeshtri, ngriti nga toka kapelen, hodhi në të shaminë e tij dhe lëvizi duke përshkuar gjysmë rrethin përpara njerëzve me të në dorë. U ndjenë të qeshura e shprehje admirimi. Njerëzit brofën dhe në pak çaste, kapelja u mbush sa s’mbante më, me monedha e kartmonedha. Me një hije të përsosur fisnikërie, mjeshtri ia la atë në dorë violinistit të ngrirë. Ky u shkund papritmas, e la në shesh kapelen dhe i rrëmbeu e i puthi dorën mjeshtrit duke pëshpëritur fjalë që nuk dëgjoheshin. Najn, najn, bëri tjetri dhe pastaj shtoi në gjuhën e tij: Gëzoi njerëzit o mik, gëzoi, mos i trishto në ditë të tilla të bukura. Fjalët e tij dhe gjesti pakëz teatral i dorës që tregonte qiellin, u përkthyen e u transmetuan gojë më gojë nëpër turmë. Organizatorët gjermanë gjetën rastin përnjëherësh ta vinin në mes mjeshtrin i cili përshëndeti me dorë turmën që e përcolli përsëri me një breshërimë duartrokitjesh dhe me thirrjet: Bravo, bravo.
Në frymën e këtij ngazëllimi momenti i shkuan të dyja ato ditë në Karlsruhe. Koncerti ishte si gjithmon, i suksesshëm dhe atij iu desh t’i loste të dyja pjesët që kishte përgatitur për “bis”. Juli Bartman ishte në një nga llozhat e majta. Siç i thoshte ajo, ai e kishte më tërheqës profilin e majtë se të djathtin. Kishte qënë një natë e mrekullueshme e mbrëmshmja me të. Ajo si kurdoherë, kishte qejf të ndizte cigaren kur mbaronin, dhe ai, me një bezdi përkëdhelëse, shtynte me dorë kërpudhën e hirtë të tymit pasi kurrë nuk e kishte pirë duhanin. Dhe pas kësaj, si për ta marrë me të mirë, ajo shkonte gishtërinjtë e saj delikatë nëpër trupin e tij, që nga mollëza e Adamit e deri poshtë mes shalëve. Vërtet nuk i ngjyen këto? pyeste ajo duke prekur qimet e penisit të tij dhe habitej si një fëmijë e vogël se si ishte e mundur që ai i kishte njëlloj të gjitha qimet e trupit. Nuk ke ndryshuar fare Juli, tha ai dhe e kishte të sinqertë këtë mendim. Je ajo që ke qënë tre vjet më parë. Ah, bëri ajo dhe u shtriq me përkëdhelje: unë pres të jem edhe më e mirë. Po ajo nuk i tha që edhe ai s’kishte ndryshuar. Në vend të shprehjes që ai priste, ajo rrëfeu admirimin e saj për abazhurin që kishte në krah, një abazhur metalik me një llampë që shihte tavanin dhe dy të tjera të vogla që përkuleshin si vilëza. Drita e tyre ishte e përkryer. O zot, sa i bukur është, tha ajo. Eshtë tipi i fundit, janë prej molibdeni dhe kushtojnë sa një dhomë gjumi. Një herë im shoq, i pari, më dhuroi një unazë molibdeni… I përgjumur, ai dëgjonte shushurimën e fjalëve të saj të paprera tek fliste për gjëra të kota. I zuri veshi se ajo qe ndarë edhe nga burri i dytë dhe tani ishte fare e lirë. Sa e ëmbël që ishte kur shkonte gishtërinjtë mbi trupin e tij dhe i thoshte: Ti je violina ime. Violina e saj. Po ç’instrumentë të tjerë kishte Juli Bartman në orkestrën e saj? Oh, mos e vrit mendjen më kot, i tha vetes ai. Në shkollë, ajo që kishte urryer më shumë ishte logjika matematike. Pse duhej që dy edhe dy të bënin katër gjithmonë? Pse duhej të kuptoje brendësinë e panevojshme të gjërave kur me të jashtmen e tyre mund të rroje i qetë e në paqe? Po pse Juli bartman nuk i kishte thënë se ishte ai që kishte qënë gjithmonë? Mos po plakej? Larg, larg mendime të zymta trishtuese, këndoi ai me gjysmë zë arien e tij të dashur tek kopsiste këmishën përpara pasqyrës. Vetja e tij buzëqeshëse e shikoi me admirim që nga xhami i ndritshëm. Ngazëllimi e ndoqi edhe kur hante mëngjesin në taracën mbuluar me xham e plot dritë të hotelit. Të kam zili, i thoshte atij Vili Bryger, miku i ngushtë e dirigjent i njohur, ti je si një makinë e përsosur që gjithshka e bën si duhet e kur duhet. Ah, ajo që nuk kuptonte Vili tek ai ishte rubineti i pasionit. Pasioni shpenzohet me pika, i dashur Vili, tha ai, është si esencë parfumi. Me të nuk lahen duart e as nuk fërkohet zverku.
I zbriti shkallët me po atë refren: larg, larg mendime të zymta trishtuese. Me këtë frymë rinore deshi të kapërcente dy shkallët që ngjiteshin për te desku, por u pengua pakëz e mënd ra. Duke buzëqeshur, i skuqur, ai ndjeu klithmën e trëmbur të njërës prej vajzave me uniformën e hotelit që u ndodh pranë tij. Pastaj ai bëri përnjëherësh një kërcim prej kalorësi dhe me një ‘hopla” gazmore e me një goditje dore, shkundi manshetën e pantallonave dhe duke drejtuar trupin e tij si një hark violine, u dha pas flokëve që u derdhën mbi jakën kadife të xhaketës.
Të gjitha ishin gati. Makinat po prisnin atë. Oh, më fal se harrova, iu kthye ai menazherit. Të lutem, një abazhur si ai i suitës sime, të blihet e të dërgohet në këtë adresë. Ai shkroi me të shpejtë adresën me shkrimin e tij të pjerrët majtas, mbi një copë letër që e tërhoqi nga syprina shkëlqyese e deskut. Si urdhëron maestro, pëshpëriti menazheri dhe u largua e kërkoi në çast shefin e pritjes së hotelit. Një vajzë u afrua si me turp me një tufë lulesh të mrekullueshme në duar në kohën që ai po mendonte se çdo të thoshte Juli Bartman për atë dhuratë të papritur. Vajza i zgjati lulet dhe i tha se ato ishin nga drejtori i përgjithshëm i hotelit dhe pasi përmendi emrin e tij ajo tha diçka për arsyet që nuk e kishin lejuar atë të vinte ta përcillte personalisht dhe se sa i nderuar ishte ai për qëndrimin e tij aty. Ashtu me tufën e luleve në duar ai doli dhe eci drejt derës së hapur të makinës, me një buzëqeshje të gjerë e të qetë në fytyrën që ia rrahu puhia e mëngjesit. Mjeshtër, ej mjeshtër! ndjeu ai të thërriste një zë. Ah, ky ishte violinisti i rrugës, kur kishte ardhur të pardjeshmen. Burri i gjatë e i hollë, i parruar e duke u lëkundur, iu afrua ngadalë. Shoqëruesit gjermanë i dolën përpara. Më lini ore, tha ai. Desha të falenderoj mjeshtrin për nderin e madh që më bëri, belbëzoi burri i dehur duke lëvizur më kot duart. Më parë, unë nxirrja aq para sa të mbaja veten gjallë, po tani askush nuk hedh më qoftë edhe një pfening në kapelen time. Të duan ty mjeshtër, ngriti zërin ai. Të duan ty. Po ti nuk mundesh, se ti nuk lot rrugëve. Edhe kur lot, si me mua, i rrit famën vetes. Atëhere ç’ke që na prish terezinë neve që lozim aty? Ti je gjeniali, e dimë, ne nuk bëhemi dot si ti. Na, merre dhe dhuratën tënde! Ai flaku drejt tij shaminë e mëndafshtë, të pistë e të ndrangur. Mjeshtri bëri një hap prapa sikur t’i kishin hedhur një gur. Shoqëruesit e larguan burrin që aty teksa ai vazhdonte të tirrte edhé frazat e tij të përçartura. Një makinë policie u rrotullua me të shpejtë me sinjalin e dritave që vërtitej paprerë dhe një çast më pas, burri i dehur ishte brenda dyerve të asaj makine ndërkohë që mjeshtri nuk po dinte se ku ta linte tufën e luleve që kishte në duar.
Duke shkuar drejt aeroportit ai deshi të dinte se ç’ishin fjalët që kishte thënë ai njeri. Kur ia spjeguan, u ngrys edhe më. Po cili është faji im? Ngriti vetullat dhe fytyra i mori pamjen e nje Krishti ikonash. Të tjerët buzëqeshën e thanë se ajo qe harruar tashmë. Bota kishte të çmendurit e saj dhe edhe Karlsruhe të vetët. Ai deshi të thoshte se kishte dashur vetëm ta ndihmonte, kishte kërkuar vetëm pak barazi, pasi edhe kur jemi lart, të gjithë kemi nevojë që të ndjehemi pakëz të barabartë, se…, por gjithsesi, nuk tha asgjë nga këto. Për çudi: larg, larg mendime të zymta trishtuese, iu duk gjithashtu e largët edhe pse i kishte mbetur ndër dhëmbë tashmë, si një mbeturinë bezdisëse, ushqimi. Çfar? ngriti kokën dhe pa dy sy të bukur femre, në mishërimin e një stjuartese avioni. Një autograf mjeshtër, iu lutem! belbëzoi ajo. Ah, po, bëri ai dhe hodhi firmën e tij elegante që lakohej si një bisht violine. Por dora iu duk e rëndë si një protezë.



(Votes: 0)

Write Your Comment
Your Name:
Your Email:
Security Code:
Title:
Comment:

Other news:



  • Su
  • Mo
  • Tu
  • We
  • Th
  • Fr
  • Sa
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  •  
  •  
  •  
  •