Daniel Gàzulli: Kangët e dhimbjes
| Sunday, 09.05.2010, 11:45 AM |  

Daniel Gàzulli

 

Kangët e dhimbjes

 

 

Elegji për një lule

 

Pemët,

randue nga dëbora

e kërrusë nga era e acartë

që vinte nga Lindja,

ngri kishin.

Shtepitë,

si të braktisuna,

përtypnin të lodhuna

vetminë.

 

Nën një lis shekullor

puhizonte

një lule e kaltër,

e vockël e vockël,

porsa shpërthye,

e që andërrue kishte

pranverën.

 

Me dimnin në zemër,

kaluan ata,

gjahtarë të vdekjes,

dhe e shtypën.

 

Mbi vorrin tand,

lule e vogël dimënore,

në vend të kunorës

po la këta vargje.

 

1966

 

 

Mbramja e Vitit të ri ’75

 

Dita pa diell

dhe e ftohtë

tashma ka mbyllë sytë.

Dehun nga dhimja,

tue u lëkundë,

drejtohem për në shtëpi

tue u mbështetë

në një fije të mektë shprese

se nesër do të lindë dielli përsëri.

 

Njerëz me pardysy gri,

duart në xhepa,

ma të ftohtë se kjo ditë

e fundvitit,

sillen si korbat

në trotuaret e ndotuna

e buzëqeshin kur,

shpërfillës,

shkel mbi pellgjet e rrugës.

 

Një i ri fishkëllen

një kangë të vjetër dashunie

ndërsa pret

vajzat e turnit të dytë,

që tue u kalamendë, 

dalin nga fabrika,

ndërsa një plak

nxiton

me një bukë të madhe e të zezë

për tek fëmijtë e uritun.

 

Nga një dritare e hapun

dëgjoj lajmet e fundit

të radios,

që flasin për Vietnam

e Lindje të Mesme.

Tashma,

pothuaj i dehun,

pij dhe pikat e fundit të dhimbjes

dhe humbas rrugën.

 

 

Të ndalet orkestra

 

Er’ e marrë

luan mbi çatitë e shtëpive

një marsh funeber.

 

Askush s’ka dalë

me percjellë të vdekunin.

Ai,

si tanë jetën,

rrugën drejt vorrezës ka marrë 

i vetëm.

 

Ai që e desh aq shumë muzikën,

ai, vetmitari i marrë, poet,

me hapin e zvarrë të karrocës komunale

po shkon drejt vorrezës.

 

Të ndalet orkestra!

 

Le të ndalet marrëzi e përgjithëshme

vetëm një çast:

 

Një minut heshtje!

 

1984

 

Brezit tim

 

Bota kafshonte veten.

Trupi - gjak e plagë. 

Bota – vorr njezetvjeçarësh. 

Bota – lehonë dështonte.

Të pakta lindjet. 

 

Si për të sfidue vdekjen, 

im’ amë, e mira, e brishta

bante dashuni me tim atë, 

përgatitej të më lindte.  

 

Kështu erdha unë

i përshendetun nga miliona predha

që merrnin jetë të tjera.

 

Nga Lindja në Përendim, 

nga Përendimi në Lindje

marrshonin miliona

për të na lane 

vorre të harrueme 

                        dhe lapidare tallëse. 

 

Zhurmët na gërricnin veshët e njomë. 

Gjijë të shtjerrun, që na mashtronin – 

                                                buzën porsa lagë. 

Duart e mira të nanava, 

argasë prej punëve të mundimshme, 

                        kërkonin të na përkëdhelnin – 

                                                e na dërrmonin. 

 

U rritem me pak bukë, 

fare pak, 

            (racion 200 gram dhe aq), 

po s’u ankuam:

e shuanim urinë 

tue folë për Ajnshtajnin. 

Donim të harronim. 

Kur s’harronim dot, 

pinim nga një gotë raki

(e ishim ende qimepadjersitun), 

kur s’kishim raki, 

puthnim vajza 

e vajzat na puthnin ne, 

se s’blinin dot fustane. 

Kur s’gjenim vajza,

rriheshim, 

por në mbramje vonë

përsëri andërronim. 

 

Na thane:

“Ju jeni brez heroik”! – 

e na qeshem. 

Na thane të mos qeshnim, 

po na u gajasem përsëri. 

Na kërcënuan. 

Na qeshem edhe ma shumë –

                                    sa gati plasem. 

Atëherë kujtuen se u çmendem 

dhe s’na thane gja ma. 

 

Po na s’u çmendem.

Na vetëm puthnim vajza,

ose flinim me to pa i puthë fare. 

Vajzat u martuan me zëvendësministra, 

po herëmbashere flinin përsëri me ne

dhe shëtisnin me shefa.

 

Atëherë, 

fare të rijë, 

na mbuluan thinjat. 

Shtuam rakinë dhe puthjet, 

por na u rralluam

e u shumunë burgjet. 

 

Na thane se ishim brez heroik

e se do të na dorëzonin stafetën. 

Na u rralluam dhe ma shumë

e na u shtuan të vjellat.

Po ata përsëri kambëngulnin si ishim brez heroik, 

dhe na besuam, 

thamë: 

Jemi, 

nëqoftëse heroizmi asht 

kaq i ndytë,  

barbar

e i frikshëm, 

po, na jemi!– 

Na ngrini përmendore! 

 

                 1969

 

Fund vere

 

Ja dhe shiu i parë i fundgushtit,

që rrëshqet në trupat e zeshkët

                                    e fërgëllues të vajzave.

 

Nesër qielli do të jetë i pastër si sytë e tyne.

 

 

Njëzet vjeçe ishe

 

Njëzet vjeçe ishe,

njëzet përsëri:

vallë a jam në andërr,

a në çmenduni.

 

Njëzet vjeçe ishe,

përsëri njëzet,

dhe kalue kanë

plot njëzet vjet.

 

Vallë, a jam në andërr,

a në çmenduni?!

-Jo, nuk je në andërr,

asht ime bijë.

 

 

Kam nevojë

 

Kam nevojë për dashuninë tande, grua a vajzë qofsh ti, 

ma shumë se bima për shi, 

ma shumë se për qumshtin e valë e për ajrin,

kam nevojë për tanden dashuni,

grua a vajzë qofsh ti. 

 

Kam nevojë për dashuninë tande, grua a vajzë qofsh ti, 

për përkëdheljet e dorës tande nga rrjedh e ngrohtë dashunia, 

për belin tand që këputet në krahun tim,

për prushin e buzëve –

Kam nevojë për tanden dashuni. 

 

Kam nevojë për dashuninë tande,

dashuninë t’pafrikë e pa dyshime,

për dashuninë që s’njeh veç zemres të tjera pengime,

për dashuninë që rrjedh e pastër nga burimi në derdhje

e andrrat vaditë

e i ban të lulëzojnë të shëndetëshme.

 

Kam nevojë për dashuninë tande, grua a vajzë qofsh ti, 

që në ditet e gëzueme të më shtojnë lumtuninë,

që në ditët e trishta hidhnimin t’ ma paksojnë.

Kam nevojë – 

                        për tanden dashuni.

 

Ptuh! – mbi tokën dhe bimën dhe guan që dashka shterpësi!

Lavdi asaj që do, 

                                    asaj që lind, 

                                                            asaj që ban dashuni! 

 

 

Diell në mesnatë

 

Mesnata ka kalue.

Pranë shtratit tonë,

në karrocë,

gjum me arinjë të çuditshëm

e dhelpna të squeta

e luleshqerra

ban Linda.

Mbështetë mbi gjoksin tim,

(pak e lodhun),

buzëqesh ime shoqe.

 

Ashtu të përqafuem,

mbyllim edhe na sytë

sepse nesër,

do të shkojmë në det

e në mes peshqëve

do të notojë

edhe flutura jonë

e bardhë si andrra.

 

Po gjum nuk kam.

Larg

kujtimet shtegtojnë,

në ditët

kur Linda ishte ende një andërr,

e pothuaj i trembun

dorën zgjas në errësinë

e përkëdhel diellin.

 

Sa të kam dashtë .... 

 

- kangë - 

 

Porsi fllad i ngrohtë

vije ti drejt meje. 

Shmpleksë flok i bukur

përmbi gjinjë të derdhej. 

Derdhej prush i gjinit

tutje nëpër deje.

 

Rrugëve kur kalon, 

gji i bukur tretë, 

shikimin më hedh, 

drit’ e bebzës flet.

Flokët shtrue mbi qafë

përkrah me një tjetër. 

 

Mall i rinisë

ç’më shtërngon në grykë. 

Ndalu dhe një herë

sa të të shikoj sytë. 

Vitet tutje shkojnë: 

Tehu malli yt. 

 

 

Një ditë prilli

 

Ç’përpëlitesh kështu,

zemër e marrë?

Mikja po vjen,

e lehtë

dhe zemërdridhun,

ndoshta

shkallët po ngjit,

të pandjeshme

ndaj hapave të saj të pasigurtë.

 

Ajo po vjen.

Shoh

buzët e saj pak të hapuna,

shikimin e ndezun

e të ndruajtun,

ndërsa duart lëviz

sikur kërkon

ku të mbështesë

andrrat e saj.

 

Ajo po vjen.

E ti përpëlitesh ande,

si ateherë

kur,

pothuaj fëmijë,

shkonim në takim 

me dashuninë e parë.

 

Mikja po vjen.

Le t’ia hapim dyert

zemër e marrë.

 

 

Elegji në dy kohë

 

Pesëdhjetë vjet

kalbë fjala në gojë.

Pesëdhjetë vjet

mdryshkë buza mbi buzë.

Pesëdhjetë vjet

andrrat tue trembë nga qerpikët.

Ç’të kishim ba, o Zot?!

 

Zot, ç’të kemi ba?

Duam të ligjërojmë,

po zani del i çjerrë.

Duam që të duam,

po zemra pikon vner.

Duam farë të mbjellim,

e s’mbin filiz, po ferrë.

Zot,

o ti s’je në vete,

o na krejt jemi bjerrë.

 

1992

 

 

Pranverë ’92

 

Pranvera

vonon të vijë.

Ende

e acartë fryn Lindja.

Tym të verdhë

gulçojnë oxhaqet.

Të zbehtë

njerëzit.

Qielli,

shpue nga minaretë,

ftohtë ka.

 

Një lule e bardhë

buzë rrugës ka çelë,

yllëz i kristaltë

la në vesën e mëngjesit.

Një gjimnaziste

rroba të lehta ka veshë

dhe nxiton

kushdi në takim me ç’andërr.

Si një sonambul,

me mundim,

shtyhet rrugëve të porsazgjueme

poeti.

 

Praneverë e ’92,

në mes dhimbjes e shpresës,

vjen.

 

1992

 

 

Në qytetin e huaj

 

I vetëm

në qytetin e huaj

llamburitës nën drita shumëngjyrvshe

që s’të ngrohin.

 

I vetëm

në mes njerëzish

përsosmënisht gojëkyçun

si dyer të ndryshkuna muzesh.

 

I vetëm

në anë vitrinash

nga vjen ndriçimi i ftohtë i diamanteve. 

 

I vetëm. 

 

Më përqethet mishtë nga të ftohtit. 

 

‘94

 

 

Viti zero

 

Ndjej në vetvete

rrahjen e krahëve të një zogu.

 

Njerëzit ku janë?

Ku?

Ka hipë vallë kush në barkën e Noes?

Në bregun e së nesërmes

do të zbarkojë ndonjë?

 

13 mars 1997

 

 

Kohë pa stinë          

 

Dimni ka ikë prej kohësh.

Trupin e lodhun

ngroh në këtë diell të zbehtë,

mjegullue

nga pluhuni i verdhë.

Plagët

kullojnë ende vner

e më mundojnë.

 

Thuhet se pranvera

do t’ vonojë,

se dallëndyshet

të tjera shtigje kanë marrë.

Vetëm korbat

sillen të lehtë

qiellin tue çjerrë

me kra - kra

të zeza.

 

E unë që andërrova

qiellin të kthjelltë

e fushën të blerë,

i mpimë

heqë jam mënjanë,

e me sy mbyllë

ma nuk andërroj,

i lodhun nga kjo kohë

e pa stinë.

 

1997

 

 

Bora

 

Një borë e paqtë

mbi të shkuemen do të doja

të binte

e të më mbulonte varrët

e dhimbjes

që ende më mundojnë.

 

1991

 

Mallë

            - në mërgim -

 

Më ka marrë malli

për ullijtë

e për detin.

 

Ullijtë mijëvjeçarë

nën Kështjellë,

vetullhanë e blertë

përmbi qytet.

 

I njoh të gjithë

një për një.

 

Të gjithë më njohin.

 

Një mallë brejtës

më ka marrë

për ullijtë 

e për detin.

 

Për të dashunit

malli më ka marrë …

 

23 mars 2000

 

 

Rrethi

-           në mërgim -

 

Në këtë vetmi

shurdhuese

ku 

të gjithë

vrapojnë,

gojëkyçun

si dyer të vjetra muzeshë,

lexoj me za të naltë

poezitë e Ungaretit,

po njerëzit nxitojnë

e vargjet humbasin

në shkretëtinën e metropolit

nga ethet zanë.

 

Me shpejtësi marramendëse

parakalojnë

kërthiza vajzash,

makina

të blerta,

të kaltëra,

të bardha,

të zeza

që gëlltisin rrugët,

ndërsa semaforët,

të shushatun,

pyesin:

Vallë për ku vrapojnë kështu

njerëzit?

 

Ndaluni!

Dëgjoni katër vargje

jashtë këtij rrethi

vicioz.

Asht e kotë

të silleni 

nën këtë qiell të ngrimë,

veshë me pluhun të verdhë

ngritë

nga ky vrapimi i çmendun

e mashtrues.

 

07 korrik 2000

 

 

Jeta ime

 

Si një penelatë reshë,

flakë tej në qiell

nga dora e plogët e një piktor të lodhun

- jeta ime.

 

                      2002

 



(Votes: 0)

Write Your Comment
Your Name:
Your Email:
Security Code:
Title:
Comment:




  • Su
  • Mo
  • Tu
  • We
  • Th
  • Fr
  • Sa
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •